สื่อพูดถึงเรา

รวบรวมข่าวต่างๆ ที่สื่อพูดถึงเรา

08/18/2010 - 19:46
Bangkok Post

Freedom of speech, abuse of power by the government, and the new norms of a democratic society empowered by the Internet were all topics discussed by a wide variety of speakers at a seminar on the third anniversary of the Computer Misuse Act, often known as the Cybercrime law, hosted by the Thai Netizen Network, Media 4 Democracy and the Southeast Asia Press Alliance. [continued in original]

08/06/2010 - 03:53
Bangkok Post

Three years after its arrival, the controversial Computer Crime Act has done little to protect internet users against online threats such as hacking. Instead, it has been largely used to threaten and prosecute political dissidents.

While the demand from a circle of web masters, internet users and free speech advocates to have the act amended grows, conservatism from within the government and parliament continues to pose a challenge to their efforts to push for liberalisation of this law.

"Under the current political climate, it seems very difficult to push for changes through legislation," said Supinya Klangnarong, secretary-general of the Campaign for Popular Media Reform.

Running to counter the effort for the act's amendments aimed at promoting better human rights protection is a movement from conservative groups which prefer the inclusion of more severe punitive measures against so-called national security threats, she said.

"We believe that pushing for amendments to the law in parliament now means risking it being changed in the opposite direction, leaning towards harsher punishment for violation by internet users," said Ms Supinya.

Since legislation took effect in July 2007, law enforcers have mostly applied Section 14, which stipulates punishment for national security threats under the Criminal Code. This section has been criticised for its broad statement which does not provide a specific definition on what constitutes a breach of national security, leaving much room for law enforcers to bring broad charges against internet users.

The act also allows authorities to track down users' whereabouts based on their IP (internet protocol) addresses. Punishment extends to those who store, publish or forward national security threat information on computers. Lese majeste is among those considered a threat to national security under the Criminal Code and it has been mostly applied against users for "computer crime" under the act.

Some people have been arrested, detained or charged for posting messages considered lese majeste or, for web masters, allowing such postings to be displayed. Thousands of websites have also been shut down. Notably, enforcement of this law has mostly been made against supporters of the United Front for Democracy against Dictatorship (UDD), which the government has more or less accused of hatching a plot to overthrow the monarchy; or against UDD sympathisers.

Recent developments from elements within both the government and parliament have made it more worrisome for advocates of liberal changes to the act, like Ms Supinya. They worry that there will be a setback to their efforts.

For one thing, Prime Minister Abhisit Vejjajiva has thrown his support behind a so-called "online scout project" to monitor improper content on the internet which poses a threat to national security and the highest institution.

Under the current political divide, this project is seen by many as a new tool to exploit the act. It will add to the attempts to censor the 'net and hunt down online "enemies of the state".

Anan Worathitipong, head of the Senate's panel overseeing the drafting of amendments to the act in parliament, admitted that any push for a complete liberalisation of the law would be very difficult.

Within the Senate, a panel has been formed for the specific task of protecting the monarchy and monitoring anti-monarchy movements, he said. The police are also setting up a special force to monitor online actions deemed in violation of the act, he said.

These developments underline the state's unwillingness to compromise with the call for liberal changes. Critics have called for the removal of Section 14, since this has most often been used without specific or adequate explanation from the authorities.

"The content [on national security] itself is very vague and broad, giving room for people to use it as a tool against their opponents," said Sarinee Achawanantakul of the Thai Netizen Network.

"If the act won't be amended, there must be clauses providing clear definitions of what are deemed as threats to national security," she suggested.

Since critics of the act have found that pushing for an amendment through legislation would be a huge challenge, they proposed alternatives such as the introduction of ministerial regulations to assign punishment for certain computer-based offences under more specific laws.

The government must change its mindset, Ms Sarinee said, when it comes to internet censorship. Social media websites such as Facebook, Twitter or YouTube and webboards are not part of mainstream journalism, thus they do not have the same level of professional standards. "The government needs to understand that the internet is a space that its citizens use to express their opinions and it should respect this constitutional right," she said.

Opponents are also concerned that the ongoing application of this law across a broad spectrum could foster intolerance within society towards controversial issues branded as immoral or improper by the conservative sector in society. They fear this could make it difficult to bring about online public debates regarding controversial subjects such as abortion.

"If there is an environment that fosters free speech, we will have an environment that fosters tolerance," said Roby Alampay of the Southeast Asian Press Alliance.

While the responsibility of those expressing their opinions on the internet should be taken into account, the public's surrender to censorship by the government usually means the democratic environment starts to become very bad, Mr Alampay said.

Suranand Vejjajiva, a former minister of the PM's Office under the Thaksin Shinawatra administration, has urged the government to let go of its tight control over the internet because the medium has proven to be uncontrollable.

"The government should instead create mechanisms to give the public immunity against internet threats," he said.

08/06/2010 - 03:51
Bangkok Post

Freedom of expression is being seriously challenged as the government of Prime Minister Abhisit Vejjajiva uses the Emergency Decree as its main mechanism in dismantling the supporting apparatus of the United Front for Democracy against Dictatorship (UDD) and its red shirt movement.

The clean-up operations are extensive and affect not only those with ties to the red shirts but also the many who dared to speak out against the government. The Computer Crimes Act and lese majeste law have also been invoked in a wide and sweeping manner.

Some of the offences are real in nature and, under normal circumstances, would be dealt with by whoever is in government. However, by relying on the special powers of the Emergency Decree, the transparency which normally would be assured within the judicial process, is thereby obscured.

For instance, no specific charges were lodged against the red shirts' People's Channel or various owners and talk show hosts of community radio stations that were closed down. Beyond the legal boundaries, many were threatened and harassed.

Particularly hard hit is the internet. The cyber world has usually been a flourishing forum for free expression. However, under the Emergency Decree, thousands of websites (40,000 as estimated by the Thai Netizen Network) have been reportedly closed, many specific postings were traced back to origin, leading to arrests and charges both against individuals, websites or web-board operators, even internet service providers.

Recently, Prachathai, a popular news and web-board site announced the closure of its web-board, after long bouts of resisting attempts to shut the website down since the coup d'etat of Sept 19, 2006.

It finally succumbed to charges of lese majeste. The offending remarks were not written by the website operators but in a posting by one of its members.

Since television and regular radio stations are state-owned, news and talk shows are controlled mostly through "self censorship" or lobbying by officials. Only the established mainstream print media remain relatively free, protected by law after decades of struggle against closure and censorship imposed by various military regimes.

This is probably why Mr Abhisit is now doing his "press tour" to meet and talk to various owners and editors.

As for the red shirts' newspapers and magazines, they have all been closed down under the charge of being "false" media. The government has accused them of being merely propaganda tools of the UDD.

But does control and censorship work?

Apparently the government and the Centre for the Resolution of the Emergency Situation (CRES), the main enforcer of the Emergency Decree, think so.

For them, a sense of control seems equal to a sense of security, at least for the government if not the general public.

In the short run, through suppression the government may claim a return to normalcy. It also hopes that with the red shirts' voices stifled, the government's one-sided propaganda can break through and change the hearts and minds of people who "see red". The message is about the protection of the revered institution of the monarchy and unity for the common good so the nation can return to peaceful and normal ways.

Hardly anyone in Thailand would like to be chastised as "disloyal" or intent on wreaking havoc. If they do not fall in line, most will just keep quiet.

But over the longer term, such an approach could backfire, and it will.

First, the heavy-handed tactic creates even more animosity towards the government on the part of the anti-government groups. They view this as the government's attempt to avoid answering the question of what really happened during the violent incidents of May - what circumstances led to the death of 90 people and who should be responsible. So far, the evidence gathered and culprits caught are questionable and insufficient to complete the picture, as the red shirts feel that the government is not only covering up its own mess but is setting up the opposition as the ultimate fall guy.

Second, by using this all-encompassing authority, the government further alienates itself from the public. It will lose trust and its own credibility which are essential for reconciliation. Revoking the Emergency Decree and letting the regular judicial process operate would serve to back up the government's proposed reconciliation plan, without which Mr Abhisit's pretty words are just empty mouthings.

Third, the government has become more paranoid by the day. Such forms of political expression as the recent "red Sunday" activities led by Sombat Boon-ngamanong are symbolic acts of protest calling for justice by tying red cloth to the Ratchaprasong junction sign. Mr Sombat was earlier arrested and held without charge for two weeks for this very act. Upon release he continued his quest as a growing crowd of supporters showed up. So, this past Sunday the Royal Thai Police was at the junction in full force, of course not to support Mr Sombat but to maintain order. They arrested Natee Sornwaree who shouted aloud, without a megaphone, calling for justice, and fined him 100 baht for "being noisy and causing annoyance".

In a separate incident, the police in Chiang Rai charged three students, aged 23, 24 and 16, who together held simple hand-written signs with the words: "I see dead people at Ratchaprasong" and "Emergency Decree must be maintained to hide the truth." The arrests reflect the low level of tolerance this government has for free speech. More challenges to the Emergency Decree will certainly come.

Fourth, the atmosphere of suppression has a dumbing-down effect. The Think Positive Network, a non-political group of professionals in various fields, made a television commercial to make the point that no one is to blame for the political crisis but that all of us share the blame, and suggested how we could work together to fix the problem. The commercial is thought-provoking but it was not permitted to be broadcast. Representatives from the major television channels decided to self-censor the ad, citing wide ranging excuses. This is in contrast with other commercials by the government that have been aired, with songs for peace and unity.

Censorship is not a basis for reconciliation and democracy. By curbing debate and continuing to enforce suppression, discontent will brew. Once it reaches boiling point, even the power of the Emergency Decree will not be able to save the government.

Suranand Vejjajiva served in the Thaksin Shinawatra cabinet and is now a political analyst.

08/06/2010 - 03:46
ศูนย์ข้อมูลข่าวสารปฏิรูปประเทศไทย
08/06/2010 - 03:43
มติชน

เมื่อวันที่ 21 กรกฎคม ที่ ห้องโมลิแยร์-วอลแตร์ ชั้นบี โรงแรมโนโวเทล สยาม มีงานสัมมนาเรื่อง " 3 ปี การบังคับใช้ พ.ร.บ.คอมฯ: หลักนิติรัฐกับความรับผิดชอบของภาครัฐ" จัดโดย เครือข่ายพลเมืองเน็ต คณะกรรมการรณรงค์เพื่อการปฏิรูปสื่อ(คปส.) Southeast Asia Press Alliance (SEAPA) มีการวิเคราะห์พระราชบัญญัติว่าด้วยการกระทำผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ พ.ศ.2550 นำเสนอโดยนายศิลป์ฟ้า ตันศราวุธ มีตัวแทนสื่อวิจารณ์และอภิปรายประกอบด้วย นายประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ นายกสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย นางสาวจีรนุช เปรมชัยพร ผู้อำนวยการสำนักข่าวประชาไท และนายนิรันดร์ เยาวภาว์ บรรณาธิการเว็บไซต์ เอเอสทีวีผู้จัดการ ร่วมแสดงความเห็นและยกตัวอย่างกรณีที่ได้รับผละกระทบจาก พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์

นางสาวจีรนุช กล่าวว่าเท่าที่มีโอกาสอ่านบทวิเคราะห์ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์มีเรื่องน่าสนใจ คือ การเปรียบเทียบกับมาตรฐานนานาชาติเรื่อง ความรับผิดของตัวกลางระบุไว้อย่างชัดเจน ดังนั้นสิ่งที่มีกำหนดไว้ในมาตรา 15 ของพ.ร.บ.นี้จึงขัดแย้งอย่างชัดเจนกับนานาชาติ แม้ว่าบทวิเคราะห์นี้ไม่ได้มีธงชัดเจนอีกทั้งพยายามที่จะประมวลแยกแยะให้เห็นองค์ประกอบชัดเจนในพ.ร.บ.ฉบับนี้ เรียบเรียงนำมาเสนอให้เกิดการถกเถียงที่ใช้มากว่าสามปีแล้ว เรื่องนี้อาจารย์นิธิ เอียวศรีวงศ์ เคยสนอให้ยกเลิกด้วยซ้ำ

"ความเห็นส่วนตัวเกี่ยวกับพ.ร.บ.ฉบับนี้ในร่างแรกแย่มาก แต่สิ่งที่น่าสนใจในร่างแรกของกฎหมายที่เกี่ยวกับเทคโนโลยีข่าวสารไม่ได้มีแค่พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ที่เกี่ยวกับการป้องกันอาชญากรรมคอมพิวเตอร์เท่านั้น แต่มีกฎหมาย 6 ฉบับเข้ามาเกี่ยวข้องที่มีการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลและมีอีก3-4 ฉบับที่เข้าใจว่า คณะทำงานที่พยายามร่างขึ้นมาเมื่อ10 กว่าปีที่แล้วเพื่อรองรับโลกที่มีเทคโนโลยีข่าวสารมากขึ้น จะต้องปรับปรุงข้อกฎหมายอะไรมากขึ้น หลังจากผ่านช่วงรัฐประหารกฎหมายฉบับนี้ถูกหยิบยกขึ้นมาแล้วจนผ่านกำหนดใช้หนึ่งฉบับ แต่ร่างพระราชบัญญัติข้อมูลส่วนบุคคลไม่ได้ถูกหยิบยกขึ้นมา ดังนั้นถ้าประชาชนทั่วไปที่ได้รับผลกระทบจาก พ.ร.บ.ฉบับนี้ อาจจะต้องจับตามองร่างพ.ร.บ.ที่เหลือร่วมกันผลักดันเพื่อให้มีผลบังคับใช้จะได้มาถ่วงดุลกับร่างแรกที่ออกมาควบคุมอาชญากรรม" น.ส.จีรนุช กล่าว

ผู้อำนวยการสำนักข่าวประชาไท กล่าวต่อว่า พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์แบ่งเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ คือ

  1. พ.ร.บ.เกิดมาเพราะมีบริบททางการเมืองเกี่ยวข้องอย่างชัดเจนมีบรรยากาศทางการเมืองที่ทำให้พ.ร.บ.นี้ออกมาฉบับแรกๆในสมัยสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ยอมรับว่ามีเนื้อหาสาระดีมากกว่าร่างแรก เพราะมีกลุ่มคนเข้าไปผลักดันแก้ไขกฎหมายถึงออกมาในหน้าตาที่ไม่เลวร้ายเท่ากับร่างต้น
  2. มาตรา14-17 สาระค่อนข้างขัดเจตนารมย์การร่างกฎหมายในหลักการและเหตุผลเบื้องต้นที่ระบุว่ามีความจำเป็นที่ต้องร่างเพื่อมาจัดการกับกระบวนการอาชญากรรม เรื่อง การดักรับข้อมูล ไม่ได้มีการพูดถึงส่วนการควบคุมหรือกำกับเอาผิดส่วนที่เกี่ยวกับเนื้อหาเข้าไปด้วย เรื่องนี้มีปรากฏการณ์ในการควบคุมเนื้อหาสาระถูกบังคับให้เกิดการบังคับใช้ในช่วง2-3 ปีที่ผ่านมาอย่างมีนัยสำคัญ
  3. การบังคับใช้ที่ยังไม่มีรายละเอียดที่ชัดแจน แม้กระทั่งบทวิเคราะห์นี้ยังไม่มีข้อมูลความชัดเจนในส่วนของการบังคับใช้ ขณะเดียวกันในทางสาธารณะเองยังไม่มีการรับรู้ว่าพ.ร.บ.ฉบับนี้ถูกบังคับใช้อย่างไร มีกระบวนการบังคับเช่นใด แม้จะมีความพยายามในการถ่วงดุลอำนาจหน้าที่เจ้าพนักงานเป็นข้อดีอยู่บ้างในเรื่องการปิดกั้น การเข้าถึงข้อมูล การยึดอุปกรณ์ แต่อำนาจโดยเบื้องต้นที่มีอยู่มากมายเพียงพอให้ดำเนินการได้แล้ว

"ความพร้อมของเจ้าหน้าที่ประกาศในกฏกระทรวงระบุว่า คนที่จะเป็นเจ้าพนักงานจะต้องได้รับการแต่งตั้งจากเจ้ากระทรวง คือ รัฐมนตรีไอซีที มีกฎเกณฑ์เงื่อนไขว่าต้องผ่านการอบรบละเอียดมาก คือ คนที่จะเข้ามาเป็นพนักงานจะต้องผ่านเงื่อนไขการฝึกอบรม ซึ่งมีการพัฒนาหลักสูตรขึ้นมาให้เจ้าหน้าที่เข้าฝึกอบรมภายใต้เงื่อนไขในระยะเวลาที่กำหนดเพื่อคัดเลือกเจ้าหน้าที่มีคุณสมบัติเพื่อให้มั่นใจว่าเจ้าหน้าที่จะไม่ใช้อำนาจตามอำเภอใจ และมีองค์ความรู้เพียงพอในการบังคับใช้กฎหมาย"

นางสาวจีรนุช ยกตัวอย่างความชัดเจนในกระบวนการปฏิบัติเมื่อครั้งที่ถูกเจ้าหน้าที่จับกุมซึ่งเจ้าพนักงานจะต้องมีการไปขอคำสั่งจากศาลเพื่อขอคัดลอกสำเนาข้อมูลในเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนตัว ในวันนั้นเราต้องหาพยานมาดูเจ้าหน้าที่ขอสำเนาข้อมูล ซึ่งเจ้าหน้าที่ที่มาดำเนินการยอมรับว่าเป็นรายแรกที่ดำเนินการตามกระบวนการ เพราะถ้าต้องทำตามกระบวนการทุกรายสำนักงานตำรวจคงไม่สามารถทำได้เพราะอุปกรณ์เครื่องมือรวมทั้งเจ้าพนักงานมีไม่เพียงพอ นอกจากจับยึดเครื่องมาได้แล้วแกะฮาร์ดดิสก์เพื่อคัดสำเนาแล้วส่งคืนเจ้าของที่สามารถทำได้จริงในทางปฏิบัติ

"กรณีนี้จึงเห็นความชัดแจนว่าเจ้าพนักงานมีความพร้อมแค่ไหนในกระบวนการดำเนินการตามขั้นตอนของกฎหมาย แม้ว่าก่อนหน้าที่ทางสำนักงานตำรวจแห่งชาติและกระทรวงไอซีทีขอความร่วมมือในการให้เข้าร่วมประชุมทางเว็บประชาไทเข้าร่วมตลอดมีการเสนอปัญหาและแนวปฏิบัติในการตีความอย่างคลุมเครือและกว้างขวาง คนที่จะเป็นตัวกลางในการพิจารณาควบคุมจะแก้ไขปัญหานี้อย่างไร เริ่มจากขั้นตอนหลังการพบว่ากระทำความผิดแล้วจะมีแจ้งให้ผู้กระทำผิดทราบได้อย่างไร ส่วนตัวมองว่าการตีความความผิดมันเป็นการพยายามเซ็ทว่าแบบไหนจงใจและไม่จงใจ เพราะถ้าพิจารณาคำว่าเจตนาพิเศษกับจงใจ คำว่าจงใจน่าจะเป็นเกราะป้องกันหากเราไม่ได้มีเจตนาพิเศษเราไม่ผิด เป็นเรื่องที่ต้องมาตีความเรื่องความจงใจว่าจะตีความกันอย่างไร"

นางสาวจีรนุช มองว่า การบังคับใช้พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์เกิดผลกระทบกับตัวกลางโดยตรงและยังส่งผลให้กับผู้ปฏิบัติงานทำงานไม่สนุกรวมทั้งผู้ให้บริการอินเตอร์เน็ตที่ไม่ได้เกี่ยวกับการเมืองได้รับผลกระทบไปด้วย ขณะนี้ทางเว็บไซต์ประชาไทได้ประกาศปิดเว็บบอร์ดวันที่ 31กรกฎาคม ซึ่งความคิดนี้เกิดหลังจากที่พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์บังคับใช้ตั้งแต่แรกๆแล้ว มองว่าหากเก็บข้อมูลส่วนบุคคลของผู้ที่เข้ามาใช้บริการย่อมเกิดปัญหาเพราะไม่มีกระบวนการตรวจสอบข้อมูลแม้จะมีเลขประจำตัว 13 หลักก็ไม่มีใครตรวจสอบได้ว่าเป็นข้อมูลจริงจึงขอปิดเว็บบอร์ดดีกว่า อย่างไรก็ตามยังยืนยันว่าการดำเนินการในเว็บบอร์ดประชาไทที่ผ่านมาไม่คิดว่าจะถูกตีความว่าเป็นความจงใจ เชื่อว่าทำถูกต้องแต่กลับถูกตีความเป็นผู้กระทำความผิด
"ไม่เพียงแค่ในเว็บบอร์ดประชาไทเท่านั้นการดำเนินการกับคนที่โพสต์ข้อความทางอินเตอร์เน็ตยังมีอยู่มากและรุนแรงในเมื่อเราไม่มีความมั่นใจก็ไม่อยากสร้างเวทีหลอกๆเพื่อบอกว่ามีสิทธิเสรีภาพ เพราะความจริงมันไม่มี ปัญหาตอนนี้คือการเอาผิดกับตัวกลางที่ยอมเปิดหน้าชัดเจนเมื่อไม่มีเวทีสาธารณะโดยมีตัวกลางให้คนได้แสดงความคิดความเห็นแล้วเชื่อว่าปัญหาต่อไป คือ พวกใต้ดินรัฐเองจะต้องเป็นฝ่ายที่ทำงานหนักขึ้น ซึ่งมันไม่ดีนักในสังคมที่เรียกว่าประชาธิปไตย แทนที่จะหาพื้นที่ที่มีคนกลางเปิดพื้นที่สาธารณะ" ผู้อำนวยการสำนักข่าวประชาไท กล่าว

ขณะที่นายประสงค์ กล่าวว่า แนวคิดเกี่ยวกับเรื่อง พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ของรัฐไทยทำนานแล้วเริ่มตั้งแต่ปี 2541 แต่กระบวนการรัฐไทยต้องเข้าใจว่าถ้าไม่มีใครเร่งจะช้าเรื่อยเปื่อย ขึ้นอยู่กับนโยบายว่าจะไปเร่งหรือไม่ สำหรับเนื้อหาพ.ร.บ.ฉบับนี้หากถามว่าเนื้อหาเข้มเพราะรัฐประหารหรือเนื้อหาเข้มอยู่แล้วตั้งแต่ข้าราชการประจำเรื่องนี้ต้องแยกให้ชัดเจน ย้อนไปดูตั้งแต่ร่างเดิมที่ทำโดยคณะกรรมการกฤษฎีกาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรดูว่าร่างเดิมเป็นอย่างไรแล้วหลังรัฐประหารเป็นอย่างไร เพราะเนื้อหามันเข้มอยู่แล้วและมาอ่อนลงแสดงว่าไม่เกี่ยวกับคณะรัฐประหาร ต้องเห็นว่าพัฒนาการของกฎหมายตั้งแต่ร่างแรกมีการเปลี่ยนแปลงไป

นายประสงค์ กล่าวว่า สำหรับกรณีที่พ.ร.บ.ฉบับนี้อาจจะไปกระทบกับสิทธิเสรีภาพนั้นต้องมองเป็นส่วนๆจะเหมารวมปิดกั้นทั้งหมดไม่ได้ไม่ว่าจะเป็นสื่อสิ่งพิมพ์ โทรทัศน์ และอินเตอร์เน็ต กรณีกระทำผิดตามพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์มาตรา 20 กระทำผิดที่แพร่หลายซึ่งข้อมูลทางคอมพิวเตอร์ที่อาจจะกระทบต่อความมั่นคงภายในราชอาณาจักร หรือขัดต่อความสงบเรียบร้อย พนักงานเจ้าหน้าที่ที่ได้รับความเห็นชอบจากรัฐมนตรี อาจะต้องยื่นต่อศาลให้ไปดำเนินการระงับแพร่หลายของข้อมูล คือ ข้อมูลเฉพาะส่วนที่ละเมิดกฎหมาย แต่ในทางเทคนิคต้องไปดูว่าการบล็อก URL ที่ผ่านมาไม่มีการต่อสู้ในประเด็นนี้ เพราะทางกฎหมายไม่ได้บอกให้ปิดแค่ระงับแพร่หลายในสิ่งนั้น หากเว็บถูกปิดจึงไม่มีช่องทางการต่อสู้

"ในประเด็นนี้มีความชัดเจนซึ่งจะเป็นตัวชี้ขาดว่ากระบวนการนี้ไม่ถูกต้องหรือขัดต่อกฎหมายหรือไม่ หากต่อสู้โดยใช้ช่องทางศาลแต่ศาลไม่รับคิดว่าน่าจะมีช่องทางดำเนินการได้อีกตือช่วยกันผลักดันผ่าน 2 หน่วยงาน คือ สำนักงานตรวจการแผ่นดินเพื่อไปยื่นศาลรัฐธรรมนูญได้ หรือกรรมการสิทธิมนุษยชน ดังนั้นต้องทำให้ 2 หน่วยงานนี้ไปดำเนินการในกรณีที่ถูกสั่งปิดเว็บหรืออะไรต่างๆเพื่อจะได้ไม่ต้องปิดเว็บทั้งหมดแต่เลือกปิดเฉพาะคอลัมน์ที่มีละเมิดกฎหมาย ดังนั้นต้องไปคุยให้ชัดเจนกับหน่วยงานที่รับผิดชอบและต้องมีกระบวนการทำให้โปร่งใสรวมทั้งขั้นตอนก่อนการดำเนินการปิดเว็บจะต้องมีการส่งหนังสือมาแจ้งมีคนเซ็นรับให้ชัดเจน"

นายประสงค์ยังกล่าวอีกว่า กระบวนการดำเนินการของเจ้าพนักงานบางส่วนเกิดจากการที่กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารหรือไอซีที เจ้าหน้าที่อ่อนมากเพราะสมัยที่พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรีตัดแปะหน่วยงานขึ้นมาตั้งเป็นกระทรวงแล้วตั้งปลัดกระทรวงที่ไม่รู้เรื่องขึ้นมาดูแลจึงเกิดปัญหา ดังนั้นกระทรวงไอซีทีจึงไม่มีหลักอะไร ตั้งอยู่บนพื้นทางการเมือง การแทรกแซงการทำงานได้ง่ายเพียงแค่ ส.ส.คนหนึ่งสามารถที่จะบีบพนักงานได้ จึงต้องมีการศึกษาเรื่องนี้อย่างเป็นระบบเพราะมีอีกหลายเรื่องที่ต้องมีการแก้ไขใน พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฉบับนี้โดยเฉพาะเรื่องบทลงโทษ

นายประสงค์ กล่าวถึงสิทธิเสรีภาพบนสื่อว่า เสรีภาพจะต้องมีการแสดงตัวถ้าจะไปด่าคนอื่น แต่ปัจจุบันพบว่ามีการใช้นามปากกาเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายคนที่แสดงความเห็นด่าคนอื่นไม่ต้องรับผิดชอบ พออยู่ในสังคมหน้าตาสวยหล่อมุดเข้าคอมพิวเตอร์กลายเป็นปีศาจ

ทางด้านนายนิรันดร์ กล่าวว่า หลายคนอาจจะคิดว่าเอเอสทีวีกับผู้จัดการเป็นพวกเดียวกับรัฐบาลและคมช. ซึ่งเว็บไซต์เอเอสทีวีก็เจอปัญหาเหมือนกันเมื่อปีที่แล้วถูก พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร อดีตนายกรัฐมนตรี ฟ้องกรณีที่ผู้จัดกวนทำภาพล้อเลียนพ.ต.ท.ทักษิณเป็นมะเร็ง ซึ่งพ.ต.ท.ทักษิณเลือกฟ้องเฉพาะเว็บไซต์ตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ที่ไปตัดต่อภาพทำให้เกิดความเสียหาย ซึ่งผู้จัดกวนจะมีข้อความเตือนบอกว่า เรื่องราวในเนื้อหาที่นำเสนอเป็นเรื่องสมมุติขึ้น แต่พ.ต.ท.ทักษิณยังฟ้อง และน่าแปลกที่พ.ต.ท.ทักษิณเลือกฟ้องตามพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ แต่ไม่ได้ฟ้องหนังสือพิมพ์ ไม่แน่ใจว่าอาจเทียบจากกรณีผู้จัดกวนลงหนังสือพิมพ์ภาพ พล.ต.อ.สันต์ ศรุตานนท์ อดีตผบ.ตร.แล้วปรากฏว่าศาลชั้นต้นยกฟ้อง ดังนั้นจึงคิดว่ากรณีพ.ต.ท.ทักษิณคงจะยกฟ้อง พ.ต.ท.ทักษิณจึงเลือกฟ้องพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์เพราะยังไม่มีกรณียกฟ้อง

นายนิรันดร์ กล่าวว่า กรณีที่ถูกพ.ต.ท.ทักษิณฟ้องจึงเป็นปัญหาหนึ่งของ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์หรือไม่ เพราะกรณีเดียวกันถ้าทำผ่านสื่ออื่นไม่ผิดถ้าทำผ่านคอมพิวเตอร์แล้วผิด ซึ่งความผิดต่างๆที่ระบุไว้ในพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์มีอยู่ในกฎหมายเดิมอยู่แล้ว หลังมีพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ออกมาทำให้สามารถที่จะเอาผิดโดยตรงได้ง่ายขึ้น หรือใช้เป็นข้ออ้างในการดำเนินคดี ถ้าย้อนไปตอนที่ร่างกฎหมายนี้เข้าสภานิติบัญญัติพ.ศ.2549 กระบวนการและเหตุผลที่รัฐมนตรีสมัยที่นายสิทธิชัย โภไคยอุดม อดีตรัฐมนตรีไอซีที เป็นผู้เสนอร่างพ.ร.บ.นี้เข้าสภา พอสรุปได้ว่าช่วงนั้นมีการกระทำที่ทำให้คอมพิวเตอร์ไม่สามารถทำงานได้หรือทำงานผิดพลาดมีคนเข้าไปแก้ไขข้อมูลและทำลายข้อมูลของคนอื่น มีการปั้นข้อมูลเท็จ มีเว็บลามก อนาจารให้เกิดความเสียหายต่อระบบสังคมเศรษฐกิจ

"หลังจากพ.ร.บ.ฉบับนี้ผ่านออกมากลายเป็นเรื่องการใช้กฎหมายในการจำกัดสิทธิเสรีภาพประชาชน ขณะที่หลักการและเหตุผล คือ ป้องกันความเสียหาย ในทางปฏิบัติพ.ร.บ.ฉบับนี้ใช้จับกุมผู้ที่ขโมยข้อมูลจับกุมผู้กระทำผิดทางอาชญากรรมน้อยมากแต่กรณีหมิ่นประมาทและความมั่นคงเป็นส่วนใหญ่ ร่างเดิมจุดที่มีการวิพากษ์วิจารณ์ต่ออำนาจของเจ้าพนักงานให้อำนาจหน้าที่ค่อนข้างกว้างในการจัดเก็บข้อมูลไว้กับเจ้าพนักงานที่เห็นว่ามีเหตุอันควรตามพ.ร.บ.นี้ แต่พอร่างผ่านไปแล้วมีการกำหนดให้ขออำนาจศาลพิจารณาก่อนเจ้าหน้าที่ถึงจะเข้าไปดำเนินการได้ แต่มีข้อแม้ว่าถ้ามีเหตุอันควรให้อำนาจศาล ซึ่งศาลมีความรู้ความเข้าใจเรื่องคอมพิวเตอร์มากแค่ไหน ถ้าเจ้าพนักงานบอกว่ามีเหตุอันควรศาลจึงต้องเชื่อตามนั้นหรือไม่"

นายนิรันดร์ กล่าวว่า หากย้อนไปว่าเหตุใดต้องมีการใช้พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ในสมัยนั้นต้องดูว่าภาพลักษณ์ของการใช้อินเตอร์เน็ต คือ ก่อให้เกิดความเสียหาย แพร่เรื่องลามกอนาจาร หลอกลวง การทำกฎหมายฉบับนี้จึงเน้นเอาผิดคนที่กระทำมากกว่าการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของผู้ใช้ แต่มีหลายคนสังเกตว่าขึ้นอยู่กับรัฐบาล ถ้ามีรัฐบาลที่มีประชาธิปไตยการจำกัดสิทธิเสรีภาพก็น้อยแต่ถ้าได้รัฐบาลที่ไม่เป็นประชาธิปไตยมักจะใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือในการควบคุมกำจัดสิทธิเสรีภาพได้ง่ายเช่นเดียวกัน

07/23/2010 - 11:33
ประชาไท

ผลศึกษาชี้ คดีหมิ่นฯ ยุคใหม่ ถูกบังคับใช้ผ่านมาตรา 14 พ.ร.บ.คอมฯ ด้านนายกสมาคมนักข่าวติง ปิดสื่อทั้งหมดไม่ได้ เสนอให้ผู้ตรวจการรัฐสภาและกรรมการสิทธิฯ ส่งพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ให้ศาลรธน.ตีความ

เมื่อวันที่ 21 ก.ค. 53 เครือข่ายพลเมืองเน็ต คณะกรรมการรณรงค์เพื่อการปฏิรูปสื่อ (คปส.) และ Southeast Asia Press
Alliance (SEAPA) จัดเวทีสัมมนา "3 ปีการบังคับใช้ พ.ร.บ.คอมฯ : หลักนิติรัฐกับความรับผิดชอบของภาครัฐ" ณ โรงแรมโนโวเทล สยาม

นายศิลป์ฟ้า ตันศราวุธ นักกฎหมายอิสระด้านสื่อ นำเสนอบทวิเคราะห์ต่อพ.ร.บ.ว่าด้วยการกระทำความผิดเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์
ซึ่งประกาศใช้มาแล้วสามปี กฎหมายฉบับนี้ทำให้การฟ้องร้องคดีทำได้โดยตรงและสะดวกขึ้นเพราะมีการนิยาม ว่าข้อมูลคอมพิวเตอร์คืออะไร ก่อนที่จะมีกฎหมายนี้จะมีคำถามเช่น โปรแกรมเป็นทรัพย์หรือไม่ แล้วการขโมยข้อมูลคอมพิวเตอร์เป็นการขโมยทรัพย์หรือไม่ พอมีพ.ร.บ.นี้ออกมา การขโมยข้อมูลคอมพิวเตอร์ถือเป็นการกระทำผิด

อย่างไรก็ดี เขากล่าวว่า นับจากประกาศกฎหมายนี้ออกมาก็มีคดีเกิดขึ้นมากและหลายคดีเป็นที่อยู่ในความสนใจของสื่อทั้งไทย และเทศ

"สาเหตุที่ทำให้ พ.ร.บ.ฉบับนี้น่าสนใจและอื้อฉาว คือ มาตรา 14 ซึ่งระบุว่า ถ้าคุณกระทำผิดโดยใช้คอมพิวเตอร์ คุณก็ผิดมาตรา 14 ซึ่งย้ำว่ามันผิดกฎหมายอื่นอยู่แล้ว"

นายศิลป์ฟ้ากล่าวถึงตัวอย่างคดีจากกฎหมายอื่นๆ ที่ถูกใช้ให้เกี่ยวข้องกับพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ เช่น มาตรา 112 ของประมวลกฎหมายอาญา (คดีหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ) โดยเขาตั้งข้อสังเกตว่า แม้ในเนื้อหาของพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ไม่ได้พูดถึงความผิดฐานนี้แต่เมื่อเกิด ความผิดฐานหมิ่นฯ จะมีการนำมาตรา 14 ของพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์มาบังคับใช้เป็นหลัก เช่นกรณีของนายสุวิชา ท่าค้อ ที่โพสรูปในหลวง และกรณีนางสาวจีรนุช เปรมชัยพร ผู้ให้บริการเว็บไซต์ประชาไท ที่อัยการส่งฟ้องตามพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์เพราะเห็นว่าเป็นเนื้อหาเรื่องหมิ่น พระบรมเดชานุภาพ

นายศิลป์ฟ้ากล่าวว่า กฎหมายนี้ใช้มา 3 ปีก็มีข้อถกเถียงว่าควรแก้ไขหรือไม่ ซึ่งล่าสุดมีคณะกรรมาธิการ (กมธ.) ของวุฒิสภาที่ศึกษาพ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ แต่ข้อสรุปของกมธ. ไม่ได้เสนอให้แก้ไขมาตรา 14 ในส่วนที่ภาคประชาสังคมมีความกังวลและไม่ได้แตะเนื้อหาเรื่องอำนาจรัฐใน กฎหมายฉบับนี้ อย่างไรก็ดีเขาเห็นว่าภาคประชาสังคมน่าจะมีการถกเถียงในส่วนนี้

นายประสงค์ เลิศรัตนวิสุทธิ์ นายกสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย กล่าวถึงหลักการเสรีภาพสื่อว่า การปิดหนังสือพิมพ์หรือสื่อจะทำไม่ได้ ถ้าจะทำตามกฎหมายก็ต้องจำกัดเฉพาะ ไม่ใช่ปิด การจำกัดหมายถึงหากหนังสือพิมพ์หนึ่งฉบับมีการละเมิดบางประการก็ต้องห้าม จำหน่ายจ่ายแจกเฉพาะฉบับนั้น หรือถ้าศอฉ.ห้ามจำหน่ายก็ต้องห้ามเฉพาะฉบับที่ละเมิดกฎหมาย เขาเห็นว่า กฎหมายคอมพิวเตอร์ในมาตรา 20 ก็ไม่ได้หมายความว่า ให้อำนาจศาลสั่งปิดเว็บไซต์ได้ ทำได้เพียงระงับการแสดงข้อมูลเฉพาะในส่วนที่ละเมิดกฎหมาย

นายกสมาคมนักข่าวฯ เสนอว่า น่าจะมีการผลักดันหน่วยงาน เช่น ผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภา คณะกรรมการสิทธิมนุษยชน
เพื่อฟ้องศาลรัฐธรรมนูญให้ตีความว่าขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่

นายนิรันดร์ เยาวภาว์ บรรณาธิการเว็บไซด์เอเอสทีวีผู้จัดการ เล่าถึงปัญหาจากการบังคับใช้ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ว่า พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตรได้ใช้ พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ฟ้องผู้จัดกวน แม้ว่าคอลัมน์ผู้จัดกวนจะมีคำเตือนอยู่แล้วว่า สิ่งที่ทำเป็นเรื่องสมมติอีกทั้งภาพในผู้จัดกวนปรากฏทั้งในเว็บไซต์และใน หนังสือพิมพ์ แต่พ.ต.ท.ทักษิณก็เลือกฟ้องเฉพาะในส่วนของเว็บไซต์

"การใช้กฎหมายนี้ เน้นเอาผิดคนทำมากกว่าคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของผู้ ใช้" นิรันดร เยาวภาว์กล่าว

ในการเสวนาช่วงบ่าย มีการพูดถึงการควบคุมสื่อสารทางอินเตอร์เน็ตของภาค รัฐผลกระทบต่อสิทธิเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการพัฒนา ประชาธิปไตย นางสาวสฤณี อาชวานันทกุล กรรมการเครือข่ายพลเมืองเน็ต กล่าวว่ารัฐไทยเข้าใจผิดว่าอินเทอร์เน็ตเป็นสือที่คล้ายสื่ออื่นๆ อย่างหนังสือพิมพ์ หรือวิทยุ จึงพยายามที่จะคัดกรองแต่โดยธรรมชาติของอินเทอร์เน็ตเป็นระบบเปิด ถ้าปิดขวางไม่ให้เดินไปได้ก็จะเล็ดรอดไปได้อยู่ดี

"ถ้าผู้ใช้อำนาจยังมองอินเทอร์เน็ตว่าคือสื่อที่ต้องคัดกรองกัน ต้นทุนของการเซ็นเซอร์ไม่ใช่แค่ความเร็ว เงิน สิทธิเสรีภาพเท่านั้น แต่ยังมีความเสียหายในอนาคต นวัตกรรมใหม่ๆ การออกแบบเว็บไซด์ใหม่ๆ เครื่องมือต่างๆ เราจะมีไปนานแล้วถ้ารัฐบาลไม่เซ็นเซอร์ เพราะฉะนั้นเราควรมาตั้งคำถามว่า เราได้สูญเสียโอกาสจากการที่ไม่เปิดให้ผู้ใช้ช่วยสร้างเนื้อหาได้อย่างเต็ม ที่ไป ไม่รู้เท่าไหร่แล้ว"

นายสุรนันท์ เวชชาชีวะ อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี พูดถึงวัฒนธรรมองค์กรที่ระบบราชการไทยมีรากฐานมาจากอำนาจนิยม มีระบบอุปถมภ์เชิงศักดินา ใครก็ตามเมื่อได้มาเป็นรัฐมนตรีหรือนายกรัฐมนตรี ก็มาเป็นผู้ชี้นำให้คนอื่นทำตาม

เขากล่าวว่า วัฒนธรรมองค์กรแบบอำนาจนิยมนี้เองที่เปิดฉากปิดกั้นการ ตรวจสอบ ก่อให้เกิดกฎหมายหรือระเบียบที่ให้อำนาจกว้างขวางแก่คนที่เป็นหัวโขน ตัวอย่างเช่น พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ ที่เขียนให้อำนาจไว้อย่างครอบจักรวาล เช่น พูดถึงความมั่นคงรัฐ พูดถึงเรื่องลามกซึ่งที่แท้แล้วไม่รู้ว่าอะไรคือสิ่งเหล่านี้ปล่อยให้ขึ้น อยู่กับการตีความของผู้ใช้อำนาจ และไม่เพียงเท่านั้นยังมีกฎหมายพิเศษอย่าง พ.ร.ก.ฉุกเฉิน พ.ร.บ.ความมั่นคง ที่ยิ่งให้อำนาจมาก ควบคุมมาก

"การปิดกั้นสื่ออินเทอร์เน็ต ปิดหนังสือพิมพ์เป็นทัศนคติของมนุษย์ที่มีอำนาจ" อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรีกล่าว